O Parque do Pasatempo é unha das creacións culturais máis singulares de finais do século XIX en Galicia e un exemplo excepcional de parque enciclopédico en Europa. Concibido como un espazo aberto ao coñecemento e ao gozo, foi deseñado para ofrecer á poboación un lugar onde aprender, reflexionar e viaxar simbolicamente polo mundo sen saír de Betanzos. O parque combinaba natureza, arquitectura, escultura e relato visual cunha clara finalidade educativa.

O proxecto foi impulsado polos irmáns Juan e Jesús García Naveira, emigrantes betanceiros que regresaron á súa cidade natal tras faceren fortuna en América. A súa iniciativa enmárcase nunha concepción profundamente social da cultura, entendida como ferramenta de mellora colectiva e de acceso universal ao saber. O Pasatempo non foi unha obra illada, senón parte dun amplo programa filantrópico que incluía escolas, infraestruturas públicas e servizos destinados a mellorar a calidade de vida da poboación.

O parque chegou a ocupar unha extensa superficie e organizábase en diferentes áreas. A parte baixa, hoxe desaparecida, albergaba xardíns, estanques e espazos de recreo. A parte alta, coñecida como parque enciclopédico, concentraba os elementos máis complexos e simbólicos: relevos históricos, representacións de países e continentes, escenas alegóricas, referencias científicas e construcións inspiradas en lugares afastados. Todo o conxunto estaba pensado para espertar a curiosidade e transmitir coñecementos a través da experiencia directa.

Grutas, pasadizos e percorridos laberínticos reforzaban o carácter sorprendente do parque e a súa dimensión pedagóxica, ao tempo que convidaban as persoas visitantes a descubriren o mundo paso a paso. O Pasatempo reflectía unha visión optimista do progreso humano, propia do seu tempo, baseada na educación, a ciencia e o intercambio cultural.

A pesar das perdas sufridas ao longo do século XX, o Parque do Pasatempo conserva hoxe un valor patrimonial, histórico e simbólico extraordinario. É testemuño dunha maneira avanzada de entender a cultura como ben público e dun proxecto social que converteu Betanzos nun referente de innovación cultural e compromiso cidadán.

A visita ao Parque do Pasatempo é unha experiencia singular que convida a percorrer un espazo concibido para sorprender, ensinar e estimular a curiosidade. O percorrido desenvólvese a través de diferentes niveis, grutas e pasadizos que conducen as persoas visitantes por un itinerario cheo de referencias simbólicas e visuais, pensado para ser descuberto de forma pausada.

A medida que se avanza polo parque, aparecen relevos, esculturas e escenas que representan episodios históricos, lugares afastados, elementos da natureza e coñecementos científicos. Este conxunto de imaxes converte o paseo nunha viaxe enciclopédica, onde a aprendizaxe se produce a través da observación e a experiencia directa.

As grutas e galerías reforzan o carácter sorprendente do parque e crean unha sensación de exploración constante. Quen visita o lugar non só contempla, senón que penetra nun espazo narrativo no que cada elemento ten un significado e unha intención pedagóxica.

O Pasatempo foi concibido para que o coñecemento resultase accesible e atractivo para todos os públicos. Por iso, a visita combina entretemento e reflexión, ao tempo que esperta o interese polo mundo, a historia e o progreso humano.

Percorrer hoxe o Parque do Pasatempo é achegarse a unha forma orixinal de entender a cultura como experiencia compartida e descubrir un dos espazos patrimoniais máis singulares de Betanzos.

O Parque do Pasatempo caracterízase por un conxunto de elementos arquitectónicos e artísticos que o converten nun espazo único. Entre eles destacan os relevos monumentais e murais enciclopédicos, concibidos como auténticos soportes de divulgación visual. A través destas representacións, o parque ofrecía unha visión ampla do mundo, que combinaba referencias históricas, xeográficas, científicas e culturais.

As grutas e pasadizos subterráneos constitúen outro dos trazos máis singulares do conxunto. Estes espazos, integrados de forma natural no percorrido, reforzan o carácter simbólico e experiencial do parque, e convidan a descubrir e explorar. O seu trazado contribúe a crear unha atmosfera de misterio e sorpresa, clave na intención pedagóxica do proxecto.

Escaleiras, miradoiros e estruturas ornamentais articulan o espazo e guían o percorrido e xeran distintas perspectivas sobre o conxunto. Moitos destes elementos incorporan inscricións, símbolos e escenas alegóricas que reflicten unha visión do progreso humano baseada no coñecemento, a educación e o avance científico.

A combinación de arquitectura, escultura e paisaxe converte o Pasatempo nun espazo narrativo, onde cada elemento forma parte dun discurso global. Alén do seu valor estético, estes compoñentes singulares permiten comprender o parque como unha obra pensada para comunicar ideas e valores a través da experiencia directa.

O Parque do Pasatempo encóntrase actualmente pechado ao público debido a traballos de restauración e conservación. Estas actuacións teñen como obxectivo protexer e recuperar este conxunto patrimonial singular, para garantir a súa preservación a longo prazo e a súa correcta posta en valor.

Durante este período, non é posible realizar a visita ao interior do parque. Con todo, o Pasatempo segue sendo un referente fundamental do patrimonio cultural de Betanzos e un proxecto prioritario dentro das políticas de conservación do municipio.

A intervención no parque responde á necesidade de salvagardar as súas estruturas, relevos e espazos históricos, respectando o valor orixinal da obra concibida polos irmáns García Naveira. Unha vez finalizados os traballos, o obxectivo é facilitar unha visita segura e adecuada, que permita comprender a singularidade e o significado do conxunto.

Para coñecer o estado actualizado do parque e futuras posibilidades de visita, recoméndase consultar a información facilitada pola Oficina de Turismo de Betanzos ou as canles oficiais do Concello.

O Museo das Mariñas é o principal espazo museístico de Betanzos e un referente para comprender a historia, a cultura e a identidade do territorio. Situado no antigo convento de Santo Domingo, un edificio de gran valor patrimonial, o museo ofrece un percorrido pola evolución histórica da cidade e da comarca, desde a Prehistoria ata a Idade Contemporánea.

As súas coleccións abarcan ámbitos diversos como a arqueoloxía, a etnografía, a arte e a historia local, e permiten achegarse á vida cotiá, ás tradicións e ás actividades económicas que marcaron o desenvolvemento de Betanzos e a súa contorna. O museo presta especial atención ao patrimonio etnográfico, reflexo dunha sociedade ligada ao mundo rural, ao comercio e á relación co río e a ría.

Unha parte esencial dos fondos procede de doazóns particulares, o que reforza o carácter participativo do museo e o seu vínculo coa comunidade. Este proceso de construción colectiva converte ao Museo das Mariñas nun espazo de memoria compartida, onde a cidadanía recoñece e preserva o seu propio legado.

Destaca a colección de arqueoloxía medieval, a sala dedicada ao traxe tradicional galego, a sala do Apostolado de Rubens e a colección de mulleres pintoras.

Ademais da súa función expositiva, o museo desenvolve un labor cultural e educativo a través de actividades, exposicións temporais e propostas divulgativas que fomentan o coñecemento do patrimonio local. O Museo das Mariñas non é só un lugar para observar o pasado, senón un espazo vivo que conecta historia, territorio e sociedade, de xeito que contribúe a fortalecer a identidade cultural de Betanzos.

Centro Internacional da Estampa Contemporá

O CIEC, Centro Internacional da Estampa Contemporánea, é un espazo cultural dedicado á arte gráfica actual e un dos centros de referencia neste ámbito a nivel nacional e internacional. Situado na Casa Núñez, un destacado edificio modernista do centro histórico, o CIEC reforza o vínculo entre patrimonio arquitectónico e creación contemporánea.

O centro alberga unha colección permanente de obra gráfica e desenvolve unha programación de exposicións temporais que abordan as múltiples técnicas e linguaxes da estampa contemporánea. Gravado, serigrafía, litografía e novas formas de expresión gráfica conviven nun espazo que fomenta a reflexión e o diálogo artístico.

Ademais da súa dimensión expositiva, o CIEC desempeña un papel fundamental como centro de formación especializada. Talleres, cursos e programas internacionais converten Betanzos nun punto de encontro para artistas, estudantes e profesionais da arte gráfica procedentes de distintos países.

O CIEC representa a aposta do seu fundador, Jesús Núñez (artista multidisciplinar betanceiro) por unha cultura viva e actual, integrando a creación artística contemporánea no día a día da cidade e proxectando o seu nome máis alá do ámbito local.

Balconadas é un proxecto cultural que converte o centro histórico de Betanzos nunha galería de arte ao aire libre cada dous anos no verán desde 1988. A través dun concurso internacional de arte contemporánea instalada en balcóns e fachadas, a cidade transfórmase nun espazo expositivo aberto, accesible e en diálogo directo coa vida urbana.

Esta iniciativa xorde co obxectivo de achegar a arte ao público xeral, sacándoo dos espazos pechados e situándoo na contorna cotiá. As obras conviven coa arquitectura histórica e xeran un diálogo entre creación contemporánea e patrimonio urbano, para ofreceren novas miradas sobre a cidade.

Balconadas fomenta a participación cidadá e o encontro entre artistas, veciñanza e visitantes, e converte o paseo por Betanzos nunha experiencia cultural dinámica. O proxecto reforza a idea da cultura como ben compartido e posiciona a cidade como un escenario activo para a creación artística contemporánea.

Betanzos conta cunha rede diversa de espazos expositivos que complementan a súa oferta museística e reforzan a presenza da cultura na vida cotiá da cidade. Edificios históricos, equipamentos municipais e espazos públicos acollen ao longo do ano exposicións temporais de carácter artístico, histórico e divulgativo.

Estes espazos permiten dar visibilidade tanto a creadores e creadoras locais como a propostas procedentes doutros ámbitos, o que favorece o intercambio cultural e o acceso do público a manifestacións artísticas diversas. A utilización de inmobles patrimoniais como contedores culturais contribúe, ademais, a dinamizar o centro histórico e a dotar de novos usos espazos singulares.

A programación expositiva de Betanzos concíbese como unha ferramenta de participación e de achegamento á cultura, que ofrece contidos variados e accesibles para distintos públicos. Deste xeito, a cidade configúrase como un lugar onde a creación, a memoria e a divulgación cultural forman parte do día a día.